Sanering van vervuilde grond en grondwater kan een behoorlijk kostbare zaak zijn. Dan is al snel de vraag: "Wie gaat dat betalen"? Het is niet vanzelfsprekend dat de huidige eigenaar van de grond ook opdraait voor alle kosten van bodemsanering. Hoe en wanneer de vervuiling is ontstaan zijn dan relevante vragen. Een vervuiler kan namelijk tot 30 jaar na veroorzaking van de vervuiling aansprakelijk worden gesteld. Naast de gebruikshistorie is ook de eigendomsgeschiedenis van belang. Sinds wanneer heeft de huidige eigenaar de grond in bezit? Wat was bekend (of had bekend kunnen zijn) over de vervuiling bij de eigendomsoverdracht?

De historische situatie is zeer relevant bij de bepaling van de aansprakelijkheid en dus wie opdraait voor de kosten van sanering. ReGister wordt regelmatig gevraagd een dergelijk aansprakelijkheidsonderzoek uit te voeren. Hiervoor voeren wij uitgebreid archiefonderzoek uit, waarbij diverse bronnen geraadpleegd worden. Het kan voorkomen dat kennis en bronnen met betrekking tot de geschiedenis van de techniek een rol spelen, bijvoorbeeld bij vragen naar gebruikte stoffen in specifieke periodes in een productieproces. Daarnaast worden stukken met betrekking tot de eigendomsgeschiedenis, zoals kadastrale filiaties en huurcontracten opgespoord en aan het dossier toegevoegd. De te raadplegen bronnen zijn niet standaard, maar altijd afhankelijk van de vraagstelling. Het resultaat is een helder feitenrelaas aangevuld met kopieën van relevante archiefstukken die als bewijsmateriaal kunnen dienen in een aansprakelijkheidsprocedure.

De grondige archiefkennis van ReGister en de kritische en altijd nieuwsgierige blik van de historicus zijn onontbeerlijke instrumenten om dergelijke zaken helder te krijgen. Vaak leidt ons onderzoek tot verrassende uitkomsten en blijkt de situatie heel anders te liggen dan aanvankelijk was verondersteld. De afgelopen jaren heeft ReGister vooral in opdracht van de Stichting Bodemsanering NS (SBNS) aansprakelijkheidsonderzoeken uitgevoerd.